Menopoz Belirtileri

Menopoz, yumurtalıkların hormon üretiminin azalması sonucunda adetlerin kalıcı olarak sona erdiği doğal bir yaşam dönemidir.

Menopoz bir anda ortaya çıkan tek bir olaydan ziyade, çoğu kadında perimenopoz olarak adlandırılan bir geçiş süreci ile başlar. Bu dönemde hormon seviyelerindeki değişikliklere bağlı olarak çeşitli fiziksel ve duygusal belirtiler ortaya çıkabilir.

Menopoz belirtileri her kadında aynı değildir. Bazı kadınlarda hafif seyrederken, bazı kadınlarda günlük yaşamı, uyku düzenini, iş hayatını ve yaşam kalitesini belirgin şekilde etkileyebilir.

Adet Düzeninde Değişiklikler

Menopoza geçiş döneminin ilk belirtilerinden biri adet düzenindeki değişiklikler olabilir.

Adetler;

• daha sık veya daha seyrek hale gelebilir,

• kanama miktarı artabilir veya azalabilir,

• adet süresi değişebilir,

• bazı aylar adet görülmeyebilir.

Zaman içerisinde adetler tamamen sona erer.

Menopoz, başka bir neden bulunmaması koşuluyla 12 ay boyunca adet görülmemesi ile tanımlanır.

Bununla birlikte özellikle çok yoğun, uzun süren, adetler arasında ortaya çıkan veya menopoz sonrasında görülen vajinal kanamalar yalnızca menopozun doğal bir parçası olarak kabul edilmemeli ve değerlendirilmelidir.

Sıcak Basması

Sıcak basması menopoz döneminin en sık bilinen belirtilerinden biridir.

Genellikle yüz, boyun ve göğüs bölgesinde aniden başlayan yoğun sıcaklık hissi şeklinde ortaya çıkar. Beraberinde;

• terleme,

• yüzde kızarma,

• çarpıntı,

• bazen baş dönmesi veya huzursuzluk hissi

görülebilir.

Sıcak basmaları birkaç dakika sürebilir ve gün içerisinde farklı sıklıklarda tekrarlayabilir.

Gece Terlemeleri

Sıcak basmalarının gece ortaya çıkması gece terlemesi şeklinde hissedilebilir.

Bazı kadınlarda terleme uykudan uyandıracak veya gece kıyafetlerini ve yatak örtülerini değiştirmeyi gerektirecek kadar belirgin olabilir.

Gece terlemeleri uyku kalitesini bozarak ertesi gün halsizlik, konsantrasyon güçlüğü ve duygu durum değişikliklerine katkıda bulunabilir.

Uyku Problemleri

Menopoz döneminde;

• uykuya dalmakta güçlük,

• gece sık uyanma,

• erken uyanma,

• gece terlemelerine bağlı uyku bölünmesi

görülebilir.

Uyku kalitesindeki bozulma gün içerisinde yorgunluk, sinirlilik ve konsantrasyon güçlüğüne neden olabilir.

Duygu Durum Değişiklikleri

Hormonal değişiklikler, uyku problemleri ve menopoz döneminde yaşanan diğer fiziksel belirtiler duygu durumunu etkileyebilir.

Bazı kadınlarda;

• huzursuzluk,

• sinirlilik,

• duygu durum dalgalanmaları,

• kaygı,

• düşük ruh hali

görülebilir.

Bu belirtilerin şiddetli veya uzun süreli olması durumunda yalnızca menopozla ilişkilendirilmeden diğer nedenler açısından da değerlendirme yapılması önemlidir.

Unutkanlık ve Konsantrasyon Güçlüğü

Menopoz döneminde bazı kadınlar günlük yaşamlarında daha fazla unutkanlık veya odaklanma güçlüğü fark edebilir.

Halk arasında “beyin sisi” olarak da ifade edilen bu durumda;

• kelime bulmakta zorlanma,

• konsantrasyonun azalması,

• kısa süreli unutkanlık,

• zihinsel yorgunluk

gibi yakınmalar görülebilir.

Uyku problemleri ve yoğun stres de bu şikayetleri artırabilir.

Vajinal Kuruluk

Östrojen seviyelerinin azalması vajinal ve vulvar dokularda incelmeye ve nemin azalmasına neden olabilir.

Buna bağlı olarak;

• vajinal kuruluk,

• yanma veya hassasiyet,

• kaşıntı,

• cinsel ilişki sırasında ağrı veya rahatsızlık

ortaya çıkabilir.

Vajinal kuruluk ve buna eşlik eden idrar yolu belirtileri günümüzde menopozun genitoüriner sendromu kapsamında değerlendirilebilir.

Cinsel İstekte Değişiklik

Menopoz döneminde bazı kadınlarda cinsel istekte azalma görülebilir.

Hormonal değişikliklerin yanı sıra;

• vajinal kuruluk,

• cinsel ilişki sırasında ağrı,

• uyku bozukluğu,

• stres,

• duygu durum değişiklikleri,

• ilişki ve yaşam koşulları

da cinsel isteği etkileyebilir.

Cinsel işlevdeki değişiklikler menopoz döneminde görülebilen belirtiler arasındadır.

İdrar Yolu Şikayetleri

Menopozla birlikte ürogenital dokulardaki östrojen azalması bazı kadınlarda idrar yollarıyla ilişkili şikayetlere yol açabilir.

Bunlar arasında;

• sık idrara çıkma,

• ani idrar yapma isteği,

• idrar yaparken yanma veya rahatsızlık,

• tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları

yer alabilir.

Bu belirtilerin enfeksiyon veya başka ürolojik nedenlerden de kaynaklanabileceği unutulmamalıdır.

Eklem ve Kas Ağrıları

Bazı kadınlarda menopoz geçiş döneminde;

• eklem ağrıları,

• kas ağrıları,

• sabahları tutukluk hissi

gibi kas-iskelet sistemi şikayetleri ortaya çıkabilir. Bu tür yakınmalar menopoz ve perimenopoz sırasında bildirilen belirtiler arasındadır.

Ancak yeni başlayan veya şiddetli eklem ağrıları yalnızca menopoza bağlanmamalı ve gerektiğinde diğer nedenler araştırılmalıdır.

Çarpıntı

Bazı kadınlarda özellikle sıcak basmaları sırasında kalp atışlarının daha hızlı veya belirgin hissedilmesi şeklinde çarpıntı görülebilir.

Yeni başlayan, uzun süren veya göğüs ağrısı, nefes darlığı, bayılma gibi başka belirtilerin eşlik ettiği çarpıntılar mutlaka ayrıca değerlendirilmelidir.

Baş Ağrısı ve Migren

Hormonal dalgalanmalar bazı kadınlarda baş ağrılarının veya mevcut migren ataklarının sıklığını ve şiddetini etkileyebilir.

Özellikle perimenopoz döneminde hormon seviyelerinin daha değişken olması bazı kadınlarda migren yakınmalarında değişikliğe neden olabilir.

Cilt ve Saçlarda Değişiklik

Östrojen seviyelerinin azalmasıyla birlikte bazı kadınlarda;

• ciltte kuruluk,

• cildin elastikiyetinde azalma,

• saç yapısında değişiklik,

• saçlarda incelme

gibi değişiklikler görülebilir.

Yaşlanma, genetik faktörler ve yaşam tarzı da bu değişikliklerde rol oynayabilir.

Kilo ve Vücut Yapısında Değişiklik

Menopoz döneminde yaşla birlikte metabolizma ve vücut kompozisyonunda değişiklikler görülebilir.

Bazı kadınlarda özellikle karın çevresinde yağlanmanın artması ve kilo kontrolünün zorlaşması fark edilebilir. Menopoz geçişinde kilo ve vücut şekli değişiklikleri sık bildirilen yakınmalar arasındadır.

Beslenme, fiziksel aktivite, uyku, yaş ve genetik özellikler de kilo değişiminde önemli rol oynar.

Menopoz Belirtileri Ne Kadar Sürer?

Menopoz belirtilerinin süresi ve şiddeti kişiden kişiye oldukça farklıdır.

Bazı kadınlarda belirtiler kısa süreli ve hafif olabilirken, bazı kadınlarda özellikle sıcak basması ve gece terlemeleri yıllarca devam edebilir. Menopoz geçişindeki belirtilerin zaman içerisinde türü ve şiddeti de değişebilir.

Bu nedenle belirtilerin ne kadar süreceği konusunda herkes için geçerli tek bir süre vermek mümkün değildir.

Menopoz Belirtileri Tedavi Edilebilir mi?

Evet.

Menopoz doğal bir yaşam dönemi olmakla birlikte, yaşam kalitesini etkileyen belirtilerin tedavisiz bırakılması gerekmez.

Belirtilerin türüne, şiddetine, hastanın yaşına, menopozdan itibaren geçen süreye ve kişisel sağlık özelliklerine göre;

• yaşam tarzı düzenlemeleri,

• hormonal tedaviler,

• hormonal olmayan ilaç tedavileri,

• vajinal kuruluğa yönelik lokal tedaviler

gibi farklı seçenekler değerlendirilebilir.

Tedavi seçimi her kadın için bireysel olarak yapılmalıdır. NICE da menopoz belirtilerinde tedavi seçeneklerinin yaş, kişisel koşullar ve bireysel risk faktörleri dikkate alınarak görüşülmesini önermektedir.

Kişiye Özel Değerlendirme

Menopozun başlangıç zamanı, belirtilerin türü, şiddeti ve günlük yaşam üzerindeki etkisi kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Sıcak basması, uyku sorunları, vajinal kuruluk, duygu durum değişiklikleri veya diğer belirtilerin her zaman yalnızca menopoza bağlı olmadığı da göz önünde bulundurulmalıdır.

Menopoz döneminde yaşanan belirtilerin değerlendirilmesi, başka bir sağlık probleminden kaynaklanıp kaynaklanmadığının belirlenmesi ve uygun tedavi seçeneklerinin planlanması için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı tarafından kişiye özel değerlendirme yapılması önemlidir.